Overweeg je je eigen risico te verhogen om op je premie te besparen? Dat kan slim zijn, maar alleen als je weet wat je doet. Op deze pagina lees je alles over hoe het werkt, hoeveel je kunt besparen en wanneer het wel of niet verstandig is.
Eigen risico verhogen in het kort:
- Je kunt je eigen risico vrijwillig verhogen van €385 naar maximaal €885 per jaar (stappen van €100).
- Hoe hoger je eigen risico, hoe lager je maandpremie, het verschil kan oplopen tot circa €30 per maand.
- Een hoger eigen risico is voordelig als je weinig zorgkosten verwacht: bij weinig gebruik betaal je per saldo minder.
- Bij chronische aandoeningen, regelmatig medicijngebruik of geplande behandelingen is een hoger eigen risico vaak ongunstig.
- De keuze geldt voor het hele kalenderjaar, tussentijds aanpassen is niet mogelijk.
- Het verplicht eigen risico van €385 geldt altijd; het vrijwillig deel komt daar bovenop.
- Kinderen onder de 18 jaar hebben geen eigen risico.
Wat is het eigen risico?
Het eigen risico is het bedrag dat je jaarlijks zelf betaalt aan zorgkosten voordat je zorgverzekeraar meebetaalt. In Nederland bestaat het eigen risico uit twee delen: een verplicht deel en een vrijwillig deel.
Het verplicht eigen risico is wettelijk vastgesteld. In 2025 bedraagt dit €385 per jaar. Dit geldt voor vrijwel alle verzekerden van 18 jaar en ouder. Heb je zorgkosten, dan betaal je die eerst zelf totdat je dit bedrag hebt bereikt, daarna vergoedt de verzekeraar de rest (afhankelijk van je polis).
Sommige zorgkosten vallen buiten het eigen risico, zoals huisartsbezoek, kraamzorg en verloskundige zorg. Die worden altijd vergoed, zonder dat je eigen risico aangesproken wordt.
Hoe werkt vrijwillig eigen risico verhogen?
Naast het verplichte eigen risico kun je kiezen voor een vrijwillig eigen risico. Dit is een extra bedrag dat je bereid bent zelf te betalen, bovenop de verplichte €385. In ruil daarvoor betaalt je verzekeraar een premiekorting.
Je kunt het vrijwillige eigen risico instellen in stappen van €100, tot een maximum van €500. Je totale eigen risico wordt dan maximaal €885 per jaar (€385 verplicht + €500 vrijwillig).
| Vrijwillig eigen risico | Totaal eigen risico | Premiekorting (circa) |
|---|---|---|
| €0 | €385 | Geen korting |
| €100 | €485 | ~€3 – €5/mnd |
| €200 | €585 | ~€7 – €10/mnd |
| €300 | €685 | ~€12 – €16/mnd |
| €400 | €785 | ~€17 – €22/mnd |
| €500 | €885 | ~€22 – €30/mnd |
De exacte korting verschilt per verzekeraar. Vergelijk daarom altijd meerdere aanbieders voordat je een keuze maakt.
Je kunt je vrijwillig eigen risico alleen aanpassen tijdens de jaarlijkse overstapperiode (1 november – 31 december). De keuze gaat in op 1 januari van het nieuwe jaar en geldt voor het hele kalenderjaar.
Hoeveel bespaar je op je premie?
De jaarlijkse besparing bij het maximale vrijwillige eigen risico van €500 loopt uiteen van circa €264 tot €360 per jaar, afhankelijk van de verzekeraar. Dat is aanzienlijk, maar het betekent ook dat je bij hoge zorgkosten tot €500 meer uit eigen zak betaalt.
De premiekorting is bewust lager dan het extra risico dat je loopt. Verzekeraars zijn wettelijk verplicht de korting te beperken, zodat het verhogen van het eigen risico nooit “gratis” is. Je deelt dus altijd een reëel financieel risico.
Wanneer is het slim om je eigen risico te verhogen?
Een hoger eigen risico kan voordelig uitpakken in de volgende situaties:
- Je bent over het algemeen gezond en maakt zelden gebruik van medische zorg.
- Je hebt geen geplande behandelingen, operaties of onderzoeken in het komende jaar.
- Je gebruikt geen of nauwelijks (dure) medicijnen op recept.
- Je hebt voldoende spaargeld om een onverwachte zorgrekening te kunnen betalen.
- Je bent jong en over het algemeen fit.
In die gevallen is de kans groot dat je het verhoogde eigen risico nooit volledig aanspreekt en je netto goedkoper uit bent door de lagere maandpremie.
Wanneer is het juist niet slim?
Er zijn ook situaties waarin het verhogen van je eigen risico je meer kost dan het oplevert:
- Je hebt een chronische ziekte waarvoor je regelmatig zorgkosten maakt.
- Je gebruikt structureel medicijnen die vallen onder het eigen risico.
- Je verwacht komend jaar een behandeling, operatie of ziekenhuisopname.
- Je hebt geen financiële buffer om een hogere zorgrekening op te vangen.
- Je stelt zorg uit vanwege de financiële drempel, dat heeft negatieve gevolgen voor je gezondheid.
Let op: als je verwacht dat je zorgkosten het eigen risico sowieso volledig opgebruiken, levert een hoger eigen risico je niets op. Je betaalt dan de volledige premiekorting kwijt én het extra risicobedrag.
Rekenvoorbeeld: wat levert het op?
Scenario 1: weinig zorggebruik
Stel: je kiest voor €300 vrijwillig eigen risico en ontvangt daarvoor €14 premiekorting per maand (€168 per jaar). In dat jaar heb je eenmalig een poliepverwijdering: zorgkosten van €200. Je betaalt €200 zelf, maar dankzij de premiekorting van €168 kost het je per saldo slechts €32 extra ten opzichte van geen vrijwillig eigen risico. Voordelig.
Scenario 2: veel zorggebruik
Je kiest voor €500 vrijwillig eigen risico en ontvangt €26 premiekorting per maand (€312 per jaar). Je maakt dat jaar €900 aan zorgkosten. Je verplicht eigen risico (€385) plus vrijwillig eigen risico (€500) is samen €885, dat betaal je volledig zelf. De premiekorting van €312 compenseert dit slechts gedeeltelijk. Je betaalt netto €573 meer dan iemand zonder vrijwillig eigen risico. Nadelig.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn eigen risico halverwege het jaar aanpassen?
Nee, dat is niet mogelijk. Het vrijwillig eigen risico is een jaarlijkse keuze die je maakt tijdens de overstapperiode (november–december). De keuze geldt vervolgens voor het hele kalenderjaar. Wil je het aanpassen, dan kan dat pas voor het volgende jaar.
Geldt het eigen risico ook voor de huisarts?
Nee. Bezoek aan de huisarts valt buiten het eigen risico. Je betaalt daarvoor nooit een eigen bijdrage, ongeacht hoe hoog je eigen risico is. Hetzelfde geldt voor verloskundige zorg, kraamzorg en sommige andere vormen van eerstelijns zorg.
Telt het eigen risico per gezinslid of per huishouden?
Het eigen risico geldt per persoon. Elk volwassen gezinslid (18 jaar of ouder) heeft zijn of haar eigen eigen risico. Kinderen onder de 18 jaar hebben geen eigen risico, hun zorgkosten vallen volledig onder de basisverzekering, zonder eigen bijdrage.
Wat gebeurt er als ik het eigen risico niet kan betalen?
Als je een rekening krijgt die je niet direct kunt betalen, neem dan contact op met het ziekenhuis of de zorgverlener. Zij kunnen vaak een betalingsregeling treffen. Heb je een laag inkomen? Dan kun je mogelijk aanspraak maken op zorgtoeslag of gemeentelijke bijdragen.